Podstawa programowa wychowania przedszkolnego

PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO DLA PRZEDSZKOLI, ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH W SZKOŁACH PODSTAWOWYCH ORAZ INNYCH FORM WYCHOWANIA

PRZEDSZKOLNEGO

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego opisuje proces wspomagania rozwoju i edukacji dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym.

Przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych oraz inne formy

wychowania przedszkolnego w równej mierze pełnią funkcje opiekuńcze,

wychowawcze i kształcące. Zapewniają dzieciom możliwość wspólnej

zabawy i nauki w warunkach bezpiecznych, przyjaznych i dostosowanych

do ich potrzeb rozwojowych.

 

Celem wychowania przedszkolnego jest:

1) wspomaganie dzieci w rozwijaniu uzdolnień oraz kształtowanie czynności

intelektualnych potrzebnych im w codziennych sytuacjach i w dalszej

edukacji;

2) budowanie systemu wartości, w tym wychowywanie dzieci tak, żeby lepiej

orientowały się w tym, co jest dobre, a co złe;

3) kształtowanie u dzieci odporności emocjonalnej koniecznej do racjonalnego

radzenia sobie w nowych i trudnych sytuacjach, w tym także do

łagodnego znoszenia stresów i porażek;

4) rozwijanie umiejętności społecznych dzieci, które są niezbędne w poprawnych

relacjach z dziećmi i dorosłymi;

5) stwarzanie warunków sprzyjających wspólnej i zgodnej zabawie oraz nauce

dzieci o zróżnicowanych możliwościach fizycznych i intelektualnych;

6) troska o zdrowie dzieci i ich sprawność fizyczną; zachęcanie do uczestnictwa

w zabawach i grach sportowych;

7) budowanie dziecięcej wiedzy o świecie społecznym, przyrodniczym

i technicznym oraz rozwijanie umiejętności prezentowania swoich przemyśleń

w sposób zrozumiały dla innych;

8) wprowadzenie dzieci w świat wartości estetycznych i rozwijanie umiejętności

wypowiadania się poprzez muzykę, małe formy teatralne oraz

sztuki plastyczne;

9) kształtowanie u dzieci poczucia przynależności społecznej (do rodziny,

grupy rówieśniczej i wspólnoty narodowej) oraz postawy patriotycznej;

10) zapewnienie dzieciom lepszych szans edukacyjnych poprzez wspieranie

ich ciekawości, aktywności i samodzielności, a także kształtowanie tych

wiadomości i umiejętności, które są ważne w edukacji szkolnej.

 

Cele te są realizowane we wszystkich obszarach działalności edukacyjnej

przedszkola. W każdym z obszarów podane są umiejętności i wiadomości,

którymi powinny wykazywać się dzieci pod koniec wychowania przedszkolnego.

Aby osiągnąć cele wychowania przedszkolnego, należy wspomagać rozwój,

wychowywać i kształcić dzieci w następujących obszarach:

 

1. Kształtowanie umiejętności społecznych dzieci: porozumiewanie się

z dorosłymi i dziećmi, zgodne funkcjonowanie w zabawie i w sytuacjach

zadaniowych.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) obdarza uwagą dzieci i dorosłych, aby rozumieć to, co mówią i czego

oczekują; grzecznie zwraca się do innych w domu, w przedszkolu, na

ulicy;

2) przestrzega reguł obowiązujących w społeczności dziecięcej (stara się

współdziałać w zabawach i w sytuacjach zadaniowych) oraz w świecie

dorosłych;

3) w miarę samodzielnie radzi sobie w sytuacjach życiowych i próbuje

przewidywać skutki swoich zachowań;

4) wie, że nie należy chwalić się bogactwem i nie należy dokuczać dzieciom,

które wychowują się w trudniejszych warunkach, a także, że nie

należy wyszydzać i szykanować innych;

5) umie się przedstawić: podaje swoje imię, nazwisko i adres zamieszkania;

wie, komu można podawać takie informacje.

 

2. Kształtowanie czynności samoobsługowych, nawyków higienicznych

i kulturalnych. Wdrażanie dzieci do utrzymywaniu ładu i porządku.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) umie poprawnie umyć się i wytrzeć oraz umyć zęby;

2) właściwie zachowuje się przy stole podczas posiłków, nakrywa do

stołu i sprząta po sobie;

3) samodzielnie korzysta z toalety;

4) samodzielnie ubiera się i rozbiera, dba o osobiste rzeczy i nie naraża

ich na zgubie nie lub kradzież;

5) utrzymuje porządek w swoim otoczeniu.

 

3. Wspomaganie rozwoju mowy dzieci.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) zwraca się bezpośrednio do rozmówcy, stara się mówić poprawnie

pod względem artykulacyjnym, gramatycznym, fleksyjnym i składniowym;

2) mówi płynnie, niezbyt głośno, dostosowując ton głosu do sytuacji;

3) uważnie słucha, pyta o niezrozumiałe fakty i formułuje dłuższe wypowiedzi

o ważnych sprawach;

4) w zrozumiały sposób mówi o swoich potrzebach i decyzjach.

 

4. Wspieranie dzieci w rozwijaniu czynności intelektualnych, które stosują

w poznawaniu i rozumieniu siebie i swojego otoczenia.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) przewiduje, w miarę swoich możliwości, jakie będą skutki czynności

manipulacyjnych na przedmiotach (wnioskowanie o wprowadzanych

i obserwowanych zmianach);

2) grupuje obiekty w sensowny sposób (klasyfikuje) i formułuje uogólnienia

typu: to do tego pasuje, te obiekty są podobne, a te są inne;

3) stara się łączyć przyczynę ze skutkiem i próbuje przewidywać, co się

może zda rzyć.

 

5. Wychowanie zdrowotne i kształtowanie sprawności fizycznej dzieci.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) dba o swoje zdrowie; zaczyna orientować się w zasadach zdrowego

żywienia;

2) dostrzega związek pomiędzy chorobą a leczeniem, poddaje się leczeniu,

np. wie, że przyjmowanie lekarstw i zastrzyki są konieczne;

3) jest sprawne fizycznie lub jest sprawne w miarę swoich możliwości,

jeżeli jest dzieckiem mniej sprawnym ruchowo;

4) uczestniczy w zajęciach ruchowych, w zabawach i grach w ogrodzie

przedszkolnym, w parku, na boisku, w sali gimnastycznej.

 

6. Wdrażanie dzieci do dbałości o bezpieczeństwo własne oraz innych.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) wie, jak trzeba zachować się w sytuacji zagrożenia i gdzie można

otrzymać pomoc, umie o nią poprosić;

2) orientuje się w bezpiecznym poruszaniu się po drogach i korzystaniu

ze środków transportu;

3) zna zagrożenia płynące ze świata ludzi, roślin oraz zwierząt i unika

ich;

4) wie, że nie może samodzielnie zażywać lekarstw i stosować środków

chemicznych (np. środków czystości);

5) próbuje samodzielnie i bezpiecznie organizować sobie czas wolny

w przedszkolu i w domu; ma rozeznanie, gdzie można się bezpiecznie

bawić, a gdzie nie.

 

7. Wychowanie przez sztukę – dziecko widzem i aktorem.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) wie, jak należy się zachować na uroczystościach, np. na koncercie, festynie,

przed stawieniu, w teatrze, w kinie;

2) odgrywa role w zabawach parateatralnych, posługując się mową, mimiką,

gestem i ruchem; umie posługiwać się rekwizytami (np. maską).

 

8. Wychowanie przez sztukę – muzyka i śpiew, pląsy i taniec.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) śpiewa piosenki z dziecięcego repertuaru oraz łatwe piosenki ludowe;

chętnie uczestniczy w zbiorowym śpiewie, w tańcach i muzykowaniu;

2) dostrzega zmiany dynamiki, tempa i wysokości dźwięku utworu muzycznego,

wyraża je, pląsając lub tańcząc;

3) tworzy muzykę, korzystając z instrumentów perkusyjnych (oraz innych

przedmiotów), a także improwizuje ją ruchem;

4) w skupieniu słucha muzyki, w tym także muzyki poważnej.

 

9. Wychowanie przez sztukę – różne formy plastyczne.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) przejawia, w miarę swoich możliwości, zainteresowanie wybranymi

zabytkami i dziełami sztuki oraz tradycjami i obrzędami ludowymi ze

swojego regionu;

2) umie wypowiadać się w różnych technikach plastycznych i przy użyciu

elementarnych środków wyrazu (takich jak kształt i barwa) w postaci

prostych kompozycji i form konstrukcyjnych;

3) wykazuje zainteresowanie malarstwem, rzeźbą i architekturą (także

architekturą zieleni i architekturą wnętrz).

 

10. Wspomaganie rozwoju umysłowego dzieci poprzez zabawy konstrukcyjne,

budzenie zainteresowań technicznych.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) wznosi konstrukcje z klocków i tworzy kompozycje z różnorodnych

materiałów (np. przyrodniczych), ma poczucie sprawstwa („potrafi ę

to zrobić”) i odczuwa radość z wykonanej pracy;

2) używa właściwie prostych narzędzi podczas majsterkowania;

3) interesuje się urządzeniami technicznymi (np. używanymi w gospodarstwie

domowym), próbuje rozumieć, jak one działają, i zachowuje

ostrożność przy korzystaniu z nich.

 

11. Pomaganie dzieciom w rozumieniu istoty zjawisk atmosferycznych

i w unikaniu zagrożeń.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) rozpoznaje i nazywa zjawiska atmosferyczne charakterystyczne dla

poszczególnych pór roku; podejmuje rozsądne decyzje i nie naraża

się na niebezpieczeństwo wynikające z pogody, np. nie stoi pod drzewem

w czasie burzy, nie zdejmuje czapki w mroźną pogodę;

2) wie, o czym mówi osoba zapowiadająca pogodę w radiu i w telewizji,

np. że będzie pa dał deszcz, śnieg, wiał wiatr; stosuje się do podawanych

informacji w miarę swoich możliwości.

 

12. Wychowanie dla poszanowania roślin i zwierząt.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) wymienia rośliny i zwierzęta żyjące w różnych środowiskach przyrodniczych,

np. na polu, na łące, w lesie;

2) wie, jakie warunki są potrzebne do rozwoju zwierząt (przestrzeń życiowa,

bezpieczeństwo, pokarm) i wzrostu roślin (światło, temperatura,wilgotność);

3) potrafi wymienić zmiany zachodzące w życiu roślin i zwierząt w kolejnych

porach roku; wie, w jaki sposób człowiek może je chronić i pomóc

im, np. przetrwać zimę.

 

13. Wspomaganie rozwoju intelektualnego dzieci wraz z edukacją matematyczną.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) liczy obiekty i rozróżnia błędne liczenie od poprawnego;

2) wyznacza wynik dodawania i odejmowania, pomagając sobie liczeniem

na palcach lub na innych zbiorach zastępczych;

3) ustala równoliczność dwóch zbiorów, a także posługuje się liczebnikami

porządkowymi;

4) rozróżnia stronę lewą i prawą, określa kierunki i ustala położenie

obiektów w stosunku do własnej osoby, a także w odniesieniu do innych

obiektów;

5) wie, na czym polega pomiar długości, i zna proste sposoby mierzenia:

krokami, sto pa za stopą;

6) zna stałe następstwo dni i nocy, pór roku, dni tygodnia, miesięcy

w roku.

 

14. Kształtowanie gotowości do nauki czytania i pisania.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) potrafi określić kierunki oraz miejsca na kartce papieru, rozumie polecenia

typu: narysuj kółko w lewym górnym rogu kartki, narysuj szlaczek,

zaczynając od lewej strony kartki;

2) potrafi uważnie patrzeć (organizuje pole spostrzeżeniowe), aby rozpoznać

i zapamiętać to, co jest przedstawione na obrazkach;

3) dysponuje sprawnością rąk oraz koordynacją wzrokowo-ruchową

potrzebną do rysowania, wycinania i nauki pisania;

4) interesuje się czytaniem i pisaniem; jest gotowe do nauki czytania i pisania;

5) słucha np. opowiadań, baśni i rozmawia o nich; interesuje się książkami;

6) układa krótkie zdania, dzieli zdania na wyrazy, dzieli wyrazy na sylaby;

wyodrębnia głoski w słowach o prostej budowie fonetycznej;

7) rozumie sens informacji podanych w formie uproszczonych rysunków

oraz często stosowanych oznaczeń i symboli, np. w przedszkolu,

na ulicy, na dworcu.

 

15. Wychowanie rodzinne, obywatelskie i patriotyczne.

Dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

1) wymienia imiona i nazwiska osób bliskich, wie, gdzie pracują, czym

się zajmują;

2) zna nazwę miejscowości, w której mieszka, zna ważniejsze instytucje

i orientuje się w rolach społecznych pełnionych przez ważne osoby,

np. policjanta, strażaka;

3) wie, jakiej jest narodowości, że mieszka w Polsce, a stolicą Polski jest

Warszawa;

4) nazywa godło i flagę państwową, zna polski hymn i wie, że Polska należy

do Unii Europejskiej;

5) wie, że wszyscy ludzie mają równe prawa.

 

W trosce o prawidłowy rozwój psychoruchowy oraz przebieg wychowania

i kształcenia dzieci w wieku przedszkolnym zaleca się następujące proporcje

zagospodarowania czasu przebywania w przedszkolu w rozliczeniu tygodniowym:

1) co najmniej jedną piątą czasu należy przeznaczyć na zabawę (w tym czasie

dzieci bawią się swobodnie, przy niewielkim udziale nauczyciela);

2) co najmniej jedną piątą czasu (w przypadku młodszych dzieci – jedną

czwartą czasu), dzieci spędzają w ogrodzie przedszkolnym, na boisku,

w parku itp. (organizowane są tam gry i zabawy ruchowe, zajęcia sportowe,

obserwacje przyrodnicze, prace gospodarcze, porządkowe i ogrodnicze

itd.);

3) najwyżej jedną piątą czasu zajmują różnego typu zajęcia dydaktyczne, realizowane według wybranego programu wychowania przed szkolnego;

4) pozostały czas – dwie piąte czasu nauczyciel może dowolnie zagospodarować

(w tej puli czasu mieszczą się jednak czynności opiekuńcze, samoobsługowe,

organizacyjne i inne).

 

Zadaniem nauczycieli jest prowadzenie obserwacji pedagogicznych mających

na celu pozna nie możliwości i potrzeb rozwojowych dzieci oraz dokumentowanie

tych obserwacji.

Z początkiem roku poprzedzającego rozpoczęcie przez dziecko nauki w klasie I szkoły podstawowej należy przeprowadzić analizę gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna).

Celem takiej analizy jest zgromadzenie informacji, które mogą pomóc:

1) rodzicom w poznaniu stanu gotowości swojego dziecka do podjęcia nauki

w szkole pod stawowej, aby mogli je w osiąganiu tej gotowości, odpowiednio

do potrzeb, wspomagać;

2) nauczycielowi przedszkola przy opracowaniu indywidualnego programu

wspomagania i korygowania rozwoju dziecka, który będzie realizowany

w roku poprzedzającym rozpoczęcie nauki w szkole podstawowej;

3) pracownikom poradni psychologiczno-pedagogicznej, do której zostanie

skierowane dziecko, w razie potrzeby pogłębionej diagnozy związanej

ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

W wielu obszarach wychowania przedszkolnego występują treści edukacji

zdrowotnej. Ze względu na dobro dzieci, należy zadbać o kształtowanie ich

świadomości zdrowotnej oraz nawyków dbania o własne zdrowie w codziennych

sytuacjach w przedszkolu i w domu, współpracując w tym zakresie z rodzicami.

W trosce o jednolite oddziaływanie wychowawcze, nauczyciele:

1) systematycznie informują rodziców o zadaniach wychowawczych

i kształcących realizowanych w przedszkolu; zapoznają rodziców z podstawą

programową wychowania przedszkolnego i włączają ich do kształtowania

u dziecka określonych tam wiadomości i umiejętności;

2) informują rodziców o sukcesach i kłopotach ich dzieci, a także włączają

ich do wspierania osiągnięć rozwojowych dzieci i łagodzenia trudności,

na jakie natrafiają;

3) zachęcają rodziców do współdecydowania w sprawach przedszkola,

np. wspólnie organizują wydarzenia, w których biorą udział dzieci.

W celu właściwego przygotowania dzieci do podjęcia nauki w szkole podstawowej, nauczyciele powinni znać podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych w zakresie I etapu edukacyjnego, a zwłaszcza

klasy I szkoły podstawowej.

Dodaj komentarz